← Wszystkie suplementy

Kwasy omega-3

Kwasy tłuszczowe EPA i DHA; w suplementach najczęściej z oleju rybiego lub z alg.

Na co działa, a na co nie

Dawkowanie

Standard
W badaniach: od 0,5 g do ponad 5 g EPA i DHA dziennie (najczęściej 1–2 g)
Uwagi
Wpływ na zdarzenia sercowo-naczyniowe nie zależał od dawki, natomiast trójglicerydy spadały tym bardziej, im wyższa dawka.
Źródła (1)

W 86 badaniach dawki EPA i DHA wynosiły od 0,5 g do ponad 5 g dziennie (19 badań poniżej 1 g, 27 badań 1–2 g, 12 badań 2–3 g, 19 badań 3 g lub więcej); wpływ na zgony i zdarzenia sercowo-naczyniowe nie zależał od dawki, a obniżenie trójglicerydów było większe przy wyższych dawkach.

Abdelhamid AS, Brown TJ, Brainard JS, Biswas P, Thorpe GC, Moore HJ, Deane KHO, Summerbell CD, Worthington HV, Song F, Hooper L. (2020). Omega-3 fatty acids for the primary and secondary prevention of cardiovascular disease. Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 3, CD003177. DOI 10.1002/14651858.CD003177.pub5 ↗

Siła dowodów: silne · „Included studies” (s. 39 PDF) oraz wyniki dla trójglicerydów (Analizy 2.47 i 2.51, s. 53 PDF).

Finansowanie publiczne lub non-profit

  • Dawki z badań nad chorobami serca, głównie u dorosłych z krajów o wysokim dochodzie.
  • Autorzy nie zgłaszają konfliktów interesów; przegląd sfinansowała WHO (grupa NUGAG) i brytyjski NIHR.

Dobre połączenia

Brak opisanych dobrych połączeń.

Złe połączenia

Brak opisanych złych połączeń.

Skutki uboczne i bezpieczeństwo

  • umiarkowany Wydłużenie czasu krwawienia – Duże dawki EPA i DHA wydłużają czas krwawienia i osłabiają zlepianie płytek, ale do ok. 5 g dziennie (przez 2 lata) nie zwiększały ryzyka krwawień – nawet u osób przyjmujących leki przeciwpłytkowe lub przeciwzakrzepowe.
  • łagodny Niewielki wzrost cholesterolu LDL – Przy 2–6 g EPA i DHA dziennie LDL rośnie średnio o ok. 3%, a trójglicerydy spadają.

Toksyczność: Wg EFSA dla dorosłych bez zastrzeżeń: EPA i DHA łącznie do 5 g dziennie, sam EPA do 1,8 g, sam DHA do 1 g dziennie (dla DHA – także dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących).

Leki

  • Leki przeciwpłytkowe i przeciwzakrzepowe bez wykazanego ryzyka – Do ok. 5 g EPA i DHA dziennie (przez 2 lata) nie zwiększało ryzyka krwawień także u osób przyjmujących te leki, choć duże dawki wydłużają czas krwawienia.

Przyjmujesz leki? Brak wpisu nie oznacza braku interakcji – źródła często ich nie badały. Wszystkie interakcje

Źródła (1)

Dla DHA z suplementów nie da się ustalić górnego limitu, ale do 1 g dziennie (z preparatów zawierających głównie DHA) nie budzi zastrzeżeń w żadnej grupie, także u dzieci oraz kobiet w ciąży i karmiących. Wcześniejsza ocena EFSA (2012) uznała za bezpieczne dla dorosłych łączne spożycie EPA i DHA do 5 g dziennie oraz samego EPA do 1,8 g. Duże dawki zwiększają czas krwawienia i zmniejszają agregację płytek, ale do ok. 5 g EPA i DHA dziennie przez 2 lata nie zwiększało ryzyka krwawień, także u osób przyjmujących leki przeciwpłytkowe lub przeciwzakrzepowe. 2–6 g EPA i DHA dziennie podnoszą LDL o ok. 3% przy spadku trójglicerydów.

EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA). (2026). Scientific Opinion on the tolerable upper intake level for supplemental docosahexaenoic acid. EFSA Journal. DOI 10.2903/j.efsa.2026.9858 ↗

Siła dowodów: silne · Rozdział 1.1 (omówienie opinii EFSA z 2012 r.), 3.2.1 (krwawienia, czas krwawienia, płytki), 3.2.3 (profil lipidów) i 4 („Conclusions”).

Finansowanie publiczne lub non-profit

  • Limity 5 g (EPA + DHA) i 1,8 g (EPA) pochodzą z opinii EFSA z 2012 r., przytoczonej w opinii z 2026 r. – samej opinii z 2012 r. nie czytaliśmy.
  • Dane o długotrwałym stosowaniu dużych dawek są ograniczone; zmiany krzepliwości obserwowano głównie w krótkich badaniach (4–12 tygodni).

Dyscypliny

Opis

Kwasy omega-3 EPA (eikozapentaenowy) i DHA (dokozaheksaenowy) to długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe. W suplementach występują w różnych postaciach chemicznych (trójglicerydy, estry etylowe, fosfolipidy) i pochodzą m.in. z koncentratów oleju rybiego, olejów z alg i oleju z kryla.

Źródło: EFSA 2026 (rozdział 4 „Conclusions”) – zob. metryczki w sekcjach powyżej.

Mity

Mit

„Omega-3 poprawiają koncentrację”

Kwasy omega-3 · dotknij, by odwrócić
Fakt

W 24 badaniach u osób po 40. roku życia bez demencji omega-3 nie poprawiały ogólnej sprawności umysłowej ani żadnej z badanych dziedzin, w tym uwagi i pamięci.

Metryczka źródła · wsparcie: umiarkowane
Twierdzenie
W metaanalizie 24 badań z placebo (9660 osób w wieku 40+ bez demencji, 3–36 miesięcy, 230–4000 mg omega-3 dziennie) suplementacja nie poprawiała ogólnej sprawności umysłowej (SMD 0,04, 95% CI −0,11 do 0,19) ani żadnej z pięciu badanych dziedzin, w tym uwagi i pamięci. Jedynie w analizie zależności od dawki i czasu zauważono możliwą niewielką poprawę funkcji wykonawczych przy ponad 500 mg dziennie i stosowaniu do 12 miesięcy, głównie w krajach, gdzie poziom EPA i DHA we krwi nie jest bardzo niski.
Źródło
Suh SW, Lim E, Burm SY, Lee H, Bae JB, Han JW, Kim KW. (2024). The influence of n-3 polyunsaturated fatty acids on cognitive function in individuals without dementia: a systematic review and dose-response meta-analysis. BMC Medicine, 22(1), 109.
Miejsce w pracy
Wyniki: „Study characteristics” (Tabela 1), „Efficacy of n-3 PUFA” (Ryciny 2–4), „Subgroup analysis…” (Rycina 5); ograniczenia w „Discussion”.
Finansowanie

Finansowanie publiczne lub non-profit

Ograniczenia
  • Tylko osoby w wieku 40 lat i więcej; brak danych o młodszych dorosłych.
  • Do jednej dziedziny zaliczano różne testy; w części badań preparat zawierał też niewielkie ilości innych składników.
  • Autorzy deklarują brak konfliktów interesów; finansowanie m.in. z koreańskich grantów rządowych na badania nad demencją oraz fundacji Ottogi Ham Taiho.
Identyfikatory
DOI: 10.1186/s12916-024-03296-0PMID: 38468309
Mit

„Kapsułki omega-3 chronią przed zawałem”

Kwasy omega-3 · dotknij, by odwrócić
Fakt

Według przeglądu Cochrane suplementy omega-3 nie zmniejszają istotnie zgonów ani zdarzeń sercowo-naczyniowych. Incydenty wieńcowe mogą ograniczać tylko nieznacznie: by jedna osoba ich uniknęła, ok. 167 osób musi je brać przez 4 lata.

Metryczka źródła · wsparcie: ograniczone
Twierdzenie
Zwiększenie spożycia EPA i DHA (głównie w kapsułkach) nie ma istotnego wpływu na zgony ogółem ani zdarzenia sercowo-naczyniowe (pewność wysoka) i prawdopodobnie niewiele zmienia w zgonach sercowych, udarach i arytmiach (pewność umiarkowana). Może nieznacznie zmniejszać ryzyko zgonu i incydentów wieńcowych – aby jedna osoba uniknęła incydentu wieńcowego, ok. 167 osób musi przyjmować omega-3 przez ok. 4 lata (pewność niska). Autorzy uznają suplementy omega-3 za prawdopodobnie nieprzydatne w zapobieganiu chorobom serca.
Źródło
Abdelhamid AS, Brown TJ, Brainard JS, Biswas P, Thorpe GC, Moore HJ, Deane KHO, Summerbell CD, Worthington HV, Song F, Hooper L. (2020). Omega-3 fatty acids for the primary and secondary prevention of cardiovascular disease. Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 3, CD003177.
Miejsce w pracy
„Summary of findings for the main comparison” (s. 16 PDF) oraz „Authors' conclusions – Implications for practice” (s. 49 przeglądu).
Finansowanie

Finansowanie publiczne lub non-profit

Ograniczenia
  • Badania trwały 1–7 lat i obejmowały głównie dorosłych z krajów o wysokim dochodzie; część wyników ma niską pewność.
  • Autorzy nie zgłaszają konfliktów interesów; przegląd sfinansowała WHO (grupa NUGAG) i brytyjski NIHR.
Identyfikatory
DOI: 10.1002/14651858.CD003177.pub5PMID: 32114706